نفخ شکم

تعریف: احساس سفتی و پری شکم و احساس حرکت گاز در شکم، حس بسیار ناراحت کننده ای است که گاهی افراد با آن مواجه می شوند، این احساس پری همان نفخ است. نفخ شکم یکی از شکایات شایع گوارشی است. به طوری که گفته می شود در حدود 20 درصد افراد در سنین 93-65 سالگی از اتساع شکم به علت نفخ رنج می برند. البته نفخ شکم در سنین دیگر هم رخ می دهد.
علت: از دیدگاه طب سنتی نفخ شکم چند علت دارد:
1- عارض شدن سوء مزاج سرد بر دستگاه گوارش به خصوص معده که این سردی حرارت غریزی آن را ضعیف می گرداند و هضم غذا را دچار مشکل می کند. به این ترتیب بخارات ناشی از هضم نامناسب غذا، در مواجهه با سردی غلیظ شده و به باد تبدیل می شوند و باعث ایجاد نفخ می گردند.
2- نوع غذایی که خورده می شود و مقدار آن در ایجاد نفخ دخیل است. اگر غذا بیشتر از مقدار معمول خورده شود، حجم معده گنجایش آن را نخواهد داشت و خود به خود دچار ضعف می شود بنابراین از هضم غذا عاجز شده و نفخ پدید می آید.
نوع غذای خورده شده به چند طریق موجب ایجاد نفخ می شود:
الف) غذای مصرفی رطوبت بالایی داشته باشد مثل کدو و خیار. چنین غذاهایی حتی اگر به مقدار معتدل خورده شوند. هنگام تأثیر حرارت معده بر روی آنها به علت رطوبت بالایی که دارند بخارات غلیظی ایجاد می کنند به طوری که حرارت مذکور از تحلیل بردن این بخارات عاجز می شود و به این ترتیب نفخ بوجود می آید.
ب) غذا خود بخود و به ذاته نفاخ باشد مثل عدس و لوبیا
ج) غذا بدرنگ و بدبو باشد از دیدگاه طب سنتی حس معده بسیار قوی است به طوری که از چیزهای خوش بو نفع برده و از مواد بدبو متنفر می گردد و بدیهی است آنچه که معده را به تنفر وادارد هضم خوبی نخواهد داشت و پیامد اجباری آن ایجاد نفخ و ناراحتی است.
3- نفخ می تواند به علت تجمع اخلاط نامناسب در دستگاه گوارش باشد. مثلاً خلط بلغم و یا سودا یا صفرا در معده تجمع یابد و باعث ایجاد نفخ گردد.
از دیدگاه طب جدید عواملی از قبیل: انسدادها ، چسبندگی ها، سرطان های دستگاه گوارش، اختلالات حرکتی، بیماری های روان پزشکی، سندرم روده تحریک پذیر و بیماری های التهابی دستگاه گوارش، اختلالات جذب و عفو نتها باعث ایجاد نفخ می گردند.

 

نفخ کردن بهایی است که ما باید به ازای رعایت نکردن اصول صحیح تغذیه بپردازیم. کسانی که پس از خوردن غذا نفخ می کنند به راحتی می توانند با تغییر دادن رژیم غذایی، نحوه غذا خوردن و دور کردن استرسها و ناراحتی های روزانه در هنگام غذا خوردن بر این مشکل فائق آیند.

اصلاح عادات غذایی مهم ترین راهکار در این باب می باشد:
1- غذا باید به خوبی جویده شود تا کاملاً با بزاق دهان آغشته شده و سپس فرو برده شود ممکن است این سؤال مطرح شود که بعضی از افراد غذا را به خوبی نمی جوند ولی هیچ گاه دچار نفخ و و مشکلات گوارشی نیز نمی گردند و این چگونه امکان دارد؟ باید دانست که ساختمان و خلقت دستگاه گوارش در همه افراد یکسان نیست چنانچه بعضی ها معده قوی با جدار ضخیم و عضلات محکم نظیر سنگدان مرغ دارند. دارندگان این نوع معده غذاهای سخت و به درستی نجویده را خود نرم کرده و با کمک غدد مترشحه فراوان آن را به تحلیل می برند. عده ای به عکس معده و روده هایی با جدار نازک و کم گوشت تری دارند غدد مترشحه آنها نیز کمتر از حد عادی است. تاب و تحمل این گونه معده ها کم است این گونه اشخاص باید غذا را زیاد بجوند تا با آب دهان کاملاً آغشته گردد، به علاوه کمتر غذا بخورند تا معده از عهده وظایف خود برآید. خوب نجویدن غذا و هضم ناقص آن باعث تنبلی روده و تخمیر غذا در دستگاه گوارش شده که تولید گازهای بدبو می کند که جذب خون شده و حتی باعث بوی بد دهان نیز می شود.
2- تا قبل از احساس گرسنگی نباید غذایی خورد و هنوز کاملاً سیر نشده باید دست از خوراک کشید. چرا که همانگونه که در علل نفخ ذکر شد، زیاده از حد غذا خوردن معده را تضعیف کرده و هضم را دچار اختلال می کند. سیر شدن بیش از حد پیامدی جز ناراحتی دستگاه گوارش نخواهد داشت.
3- مصرف غذا با آرامش و آهسته صورت گیرد چرا که تند غذا خوردن باعث بلع هوا به داخل دستگاه گوارش شده و موجبات نفخ را فراهم می آورد.
4- مصرف مایعات و چای و نوشابه به همراه غذا معده را تنبل می کند. آنزیم های هضم کننده پروتئین در محیط بسیار رقیق نمی توانند عمل کنند، پروتئین نیمه گوارش شده و نیمه جویده و به زور چای و نوشابه بلعیده شده در شکم نفخ و گاز تولید می کند.
5- پرخوری مخصوصا بلافاصله قبل از خواب مضر است، بویژه استفاده از غذاهای پختنی و سنگین. در این صورت فرد پس از بیدار شدن از خواب متوجه سنگینی دستگاه هاضمه، احساس بوی بد در حلق و دهان، ترش کردن معده و آروغ زدن، سردرد، احساس کسالت و دیگر مشکلات می شود.

در بیماران دچار نفخاز مصرف چه نوع غذاهایی باید پرهیز نمود؟
1. پرهیز از مصرف غذاهای چرب و سرخ کرده و غذاهای تند و بسیار ترش و شور و پر ادویه
2. پرهیز از مصرف چند نوع غذا روی هم
3. پرهیز از مصرف قهوه و کاکائو و چای پررنگ . چرا که این مواد لایه داخلی معده را ملتهب می کنند و باعث ایجاد نفخ می شود.
4. پرهیز از مصرف نوشیدنی های سرد و آب یخ .
5. پرهیز از مصرف انواع نوشیدنی های گازدار دوغ، ماست و سالاد به همراه غذا
6. پرهیز از مصرف غذاهایی مثل ماکارونی، فست فودها، غذاهای بسته بندی و آماده، و شیرینی که در قنادی تهیه می شود.
7. پرهیز از مصرف چغندر، شلغم و سیر و پیاز خام، حبوبات نفاخ مثل لوبیا و عدس سبزیجاتی مانند کلم و میوه هایی مثل هلو، آلو، خیار و کدو و پرتقال و نارنگی

 

 

مصرف چه نوع غذاهایی برای افراد دچار نفخ شکم مفید است؟
بهتر است از غذاهای با هضم ساده و آسان استفاده شود. غذاهای کبابی و خورشتی سوپهای کم چرب، نان و پنیر و آب میوه از جمله آب سیب مفیدند. البته مصرف آب میوه، مایعات و میوه جات باید حداقل 5/1- 1 ساعت با زمان صرف غذا فاصله داشته باشد. بهتر است با مصرف میوه جاتی از جمله انجیر، مویز و برگه زردآلو که ملین گیاهی و پر از فیبر گیاهی و نامحلولند و نان سبوس دار و قند طبیعی دستگاه گوارش را اصلاح ونفخ و یبوست را برطرف نمود.
ترکیب غذایی شامل سبزی پلو که سبزی آن شوید یا گشنیز باشد و کباب برگ و جوجه کباب مفید است. مصرف مرباهایی مثل مربای به و بالنگ و کره و عسل در هنگام صبحانه مفید است. جهت تقویت معده قراردادن سبزیجاتی مثل شوید، جعفری، ریحان، نعناع و مرزه در رژیم غذایی مفید است در صورت مصرف ماست، حتماً مقداری آویشن و نمک به آن اضافه شود.
شوید هضم کننده غذا و تسکین دهنده دل درد و مانع ضعف معده بوده و جلوی فساد غذا در بدن را می گیرد، اخلاط غلیظ را از معده خارج می کند و بادها را پراکنده نموده و از قسمتهای مختلف بدن به تحلیل می برد. اگر گوشت با شوید پخته شود زهومت آن از بین رفته و به سرعت پخته شده و هضم آن آسان می گردد.جعفری خلطهای لزج را پاکسازی کرده و محلل نفخ است. گشنیز تقویت کننده دهانه معده و مانع صعود بخارات از معده به سمت مغز است. به مقوی معده و دفع کننده بد بوی دهان و مانع صعود بخارات از معده به سمت مغز است.بالنگ مانع ریختن صفرا به معده و روده هاست و معده و کبد را تقویت می کند و مخصوصاً مربای آن به هضم غذا کمک نموده و بادها را تحلیل می برد. ریحان از ضعف معده جلوگیری می کند و بادهای غلیظ را تحلیل می برد.نعناع معده و قوت هاضمه را تقویت نموده و بادها را تحلیل می برد. آویشن باعث تلطیف غذاهای غلیظ شده و بادها را به تحلیل می برد و معده را از رطوبتها و خلطهای زاید پاکسازی کرده و مانع صعود بخارات به سمت مغز می شود. از فساد غذا در داخل بدن جلوگیری کرده و دل درد را تسکین می بخشد.

 جهت برطرف کردن نفخ شکم از چه ترکیباتی می توان استفاده کرد؟
1- استفاده از زنجبیل، تخم کرفس، آویشن و رازیانه و انیسون و زیره و زنیان در غذاها به عنوان ادویه در برطرف نمودن نفخ شکم مفید است.
2- ترکیب سیاهدانه و زنیان به مقدار مساوی به اندازه یک قاشق سوپخوری (مجموعاً) در ابتدا و انتهای غذا میل شود.
3- 1-2 قاشق غذاخوری گل پر را نرم سائیده و با همان مقدار نبات پودر شده مخلوط کرده و با عرق بهار نارنج میل شود.
4- ترکیبی از زنیان 20 گرم، سیاهدانه 5 گرم، تخم کرفس 10 گرم، انیسون 15 گرم، مصطکی 20 گرم را با کمی شکر مفید مخلوط کرده و از پودر حاصل میل شود.
5- امام صادق (ع) فرمودند: برای درمان قراقر شکم، سیاهدانه تازه کوبیده مخلوط با عسل مصرف شود.
6- و باز از قول امام صادق (ع): وقتی آویشن و نمک با هم قرار گیرند، بادها را از دل بیرون می رانند و انسدادها را می گشایند، بوی دهان خوش می گردد و معده تقویت می شود.
7- ترکیبی از زنیان، انیسون، زیره سبز، زیره سیاه از هرکدام 5 گرم با کمی نبات سائیده شود و روزی 3 قاشق غذا خوری میل شود.
8- زیره 10 گرم، رازیانه 10 گرم، انیسون 5 گرم همه را مخلوط کرده و کوبیده به اندازه یک قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش ریخته تا 20 دقیقه بماند و سپس نیم ساعت پس از غذا به مقدار یک فنجان میل شود.
9- آویشن 15 گرم، زنیان 15 گرم، زیره سبز 15 گرم، شکر 2 استکان همه را نرم سائیده و پس از غذا یک قاشق مرباخوری میل شود.
10- شربت انار و نعناع: 600 گرم آب انار ترش و شیرین (مجموعاً) را با 300 گرم قند و 12 گرم عرق نعناع جوشانده و به قوام بیاورند. این شربت سکسکه و آروغ را فرو می نشاند و معده را تقویت می کند.
11- 30 گرم روغن کرچک را در 180 گرم عرق انیسون مخلوط کنند و بر معده بمالند.
12- سبوس گندم و نمک و یا برگ شوید را در پارچه ای بپیچند و بر معده بگذارند.
زنجبیل تقویت کننده قوت هاضمه و تحلیل برنده بادهای غلیظ از معده و روده ها و پاکسازی کننده خلطهای غلیظ چسبیده به معده و روده هاست و ملین طبع نیز می باشد. تخم کرفس هضم کننده غذا و جذب کننده فضولات از معده است. رازیانه تقویت کننده معده و تحلیل برنده بادها و اخلاط غلیظ و پاکسازی کننده رطوبتهای غلیظ چسبیده به معده است. انیسون تحلیل برنده بادها و مسکن دل درد و مقوی معده است. بوی بد دهان را از بین می برد و دهانه معده را تقویت می نماید و رطوبات آن را برطرف می کند. و قراقر و بادها را از معده و سایر اعضای بدن می راند. سیاهدانه دل درد ناشی از باد را تسکین می بخشد و بادها را به تحلیل می برد. زنیان (نانخواه) قوت ملینه و محلل بادها دارد و دل درد ناشی از باد را برطرف می کند. مصطکی مقوی معده و خوشبو کننده دهان و تحلیل برنده بادها و دفع کننده سوء هضم و قراقر و آروغ و سکسکه و به تحلیل برنده اخلاط غلیظ بلغمی است. زیره سیاه تحلیل برنده بادها و از بین برنده نفخ و اصلاح کننده غذاهای نفاخ است و مانع صعود بخارات به مغز می شود و در برطرف کردن سکسکه مفید است و مانع فساد غذا در معده می شود و درد معده را برطرف می کند. زیره سبز مقوی معده و محلل بادها و نفخ و برطرف کننده سکسکه و دل درد ناشی از باد بوده و رطوبات معده را از بین می برد.
ادامه دارد...

دیدگاه‌ها   

0 #2 مدیر سایت 1397-04-01 00:28
به نقل از معصومه نظری:
:roll: باعرض سلام وخسته نباشید خدمت شما:میخواستم درسایت شمه فعال باشم البته ازلحاظ گرفتن اطلاعات وجزوه لطفا مراراهنمایی کنید.

سلام شما میتوانید از قسمت تدابیر مطالب مربوط به بیماریها را مطالعه نمایید.
نقل قول کردن
-2 #1 معصومه نظری 1393-11-11 18:38
:roll: باعرض سلام وخسته نباشید خدمت شما:میخواستم درسایت شمه فعال باشم البته ازلحاظ گرفتن اطلاعات وجزوه لطفا مراراهنمایی کنید.
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نماد اعتماد الکترونیکی

تمامی كالاها و خدمات این فروشگاه، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می‌ باشند و فعالیت‌ های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.

بر اساس ماده 23 قانون حمایت از حقوق مولفان، کلیه آثار ارائه شده توسط سایت با مجوز نشر از صاحب امتیاز اثر می باشد.

خبرنامه